IT is geopolitiek geworden. Nederland en Europa zijn vergaand afhankelijk geworden van machtige niet-Europese techgiganten en de niet-Europese jurisdictie waaronder zij vallen. Onze nationale informatievoorziening kan gebruikt worden als geopolitiek drukmiddel of als sanctie. Tegelijkertijd verlaten miljarden euro’s aan ICT-uitgaven jaarlijks ons land — inclusief de werkgelegenheid, de belastinginkomsten en de strategische beslissingen die daarbij horen. Deze ontwikkeling heeft geleid tot een brede wens vanuit Europa om een hogere mate van onafhankelijkheid te ontwikkelen. Digitale autonomie en soevereiniteit gaan over de vraag of een organisatie werkelijk controle heeft over het eigen digitale fundament.

De Open Cloud Alliantie roept het Kabinet en de Tweede Kamer op om:

  1. Een heldere voorkeur uit te spreken voor Nederlandse en Europese cloudoplossingen bij overheidsopdrachten, conform de mogelijkheden die Europese aanbestedingsregels bieden voor nationale veiligheid en soevereiniteit. Werk dit uit naar het voorbeeld van het European Sovereignty Framework.
  2. De bestaande informatiebeveiligingseisen te concretiseren, zodat hiervoor geselecteerde overheidsdata niet langer bij niet-Europese partijen ondergebracht mag worden.
  3. Ruimte te maken voor een marktplaats waarop uitsluitend Europese aanbieders van clouddiensten en cloudsoftware worden toegelaten en waar overheidsorganisaties gezamenlijk inkopen kunnen doen.
  4. Actief in te zetten op publiek-private samenwerking om cloudcapaciteit te realiseren, bijvoorbeeld in de vorm van een samenwerkingsverband waarin overheidsdatacentra en Nederlandse/Europese marktpartijen gezamenlijk optrekken. Maak langdurige samenwerking mogelijk.
  5. Bij elke aanbesteding de juiste vragen te stellen: wat gebeurt er bij overname? Kan de data geëxporteerd worden in overeenstemming met NIS2- en data-act wetgeving? Kunnen de applicaties overgezet worden? Voldoet de oplossing aan de drie uitgangspunten? Is er een uitgewerkte exit-strategie? Kortom: ontwikkel beleid en wetgeving dat ‘beschermd eigenaarschap’ mogelijk maakt.
  6. De inkoopkracht van de overheid gericht in te zetten voor het versterken van de Nederlandse en Europese IT-sector, en waar nodig inkoopregels hierop aan te passen.
  7. Actief aan te sluiten bij Europese initiatieven en programma’s, zodat Nederlandse keuzes bijdragen aan bredere Europese ambities op het gebied van standaardisatie en strategische onafhankelijkheid.
  8. Ministeries, Uitvoeringsorganisaties, Provincies, Gemeenten en Waterschappen te stimuleren gesprekken aan te gaan met zowel overheidsdatacenters als private clouddienstverleners over het terughalen van kritieke applicaties en data naar Nederland.